Μπορέλ: Υψηλή πιθανότητα για ισχυρά μέτρα κατά της Τουρκίας

Φωτ. Olivier Matthys/Pool via REUTERS

ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Την «υψηλή πιθανότητα» η Ε.Ε. να υιοθετήσει «ισχυρά μέτρα» κατά της Τουρκίας αν δεν αλλάξει συμπεριφορά στους προσεχείς μήνες αναδεικνύει με κείμενό του για τις ευρωτουρκικές σχέσεις ο Ζοσέπ Μπορέλ. Στη νέα ανάρτησή του στο ιστολόγιό του προ ολίγου, ο ύπατος εκπρόσωπος της Ε.Ε. για την Εξωτερική Πολιτική προχωρά σε μία αναλυτική ανασκόπηση των σχέσεων μεταξύ των δύο πλευρών όπως αυτές εξελίχθηκαν κατά το «δύσκολο 2020».

Ο κ. Μπορέλ γράφει ότι «πρέπει να βρούμε έναν τρόπο να ξεφύγουμε από τη δυναμική του tit-for-tat και να επανέλθουμε στην συνεργασία και την εμπιστοσύνη». Αυτό, όπως αναφέρει, ήταν και το «βασικό μήνυμα» των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 1-2 Οκτωβρίου – το οποίο επαναλήφθηκε στα συμπεράσματα της Συνόδου Κορυφής της περασμένης εβδομάδας. «Πιστεύω ότι υπάρχει μεγαλύτερη κατανόηση επ’ αυτού από τουρκικής πλευράς σήμερα σε σύγκριση με τον Οκτώβριο», γράφει.

«Η κατάσταση όμως δεν έχει βελτιωθεί θεμελιωδώς», συνεχίζει. «Συνεπώς η συνολική μας αξιολόγηση της χρονιάς πρέπει να είναι αρνητική. […] Είναι υψηλή η πιθανότητα, αν συνεχίσουμε σε αυτό το καθοδικό σπιράλ, η Ε.Ε. να χρειαστεί να υιοθετήσει ισχυρά μέτρα, για να πείσει την Τουρκία για τη σοβαρότητά της και την αποφασιστικότητά της να διασφαλίσει το σεβασμό προς τα συμφέροντά μας. Θα καταθέσω έκθεση επ’ αυτού στους Ευρωπαίους ηγέτες τον Μάρτιο του 2021».

Ο κ. Μπορέλ επαναλαμβάνει ότι «η Ε.Ε. απλώνει το χέρι της προς την Τουρκία ελπίζοντας ότι αυτή θα το αδράξει». Αλλά για να διερευνηθούν τρόποι στενότερης συνεργασίας, μεταξύ άλλων μέσω μίας πολυμερούς διάσκεψης για την Ανατολική Μεσόγειο, «ενέργειες που μπορεί να θεωρηθούν επιθετικές ή αντίθετες προς τα συμφέροντα της Ε.Ε. πρέπει να σταματήσουν. Πρέπει να εξασφαλίσουμε την ανανέωση του διαλόγου με την Ελλάδα και την επανέναρξη των συνομιλιών για το Κυπριακό, με την κατανόηση ότι πρέπει να οδηγηθούν σε μία ικανοποιητική έκβαση και όχι να συνεχίζονται αενάως. Ο χρόνος δεν είναι με το μέρος μας σε αυτήν την υπόθεση».

Ο Ισπανός επικεφαλής της διπλωματικής υπηρεσίας της Ε.Ε. γράφει ότι οι σχέσεις της Ευρώπης με την Τουρκία «έχουν βαθιές ιστορικές ρίζες», αλλά ότι η κατεύθυνση την οποία έχει πάρει η Άγκυρα «μοιάζει να την απομακρύνει από την Ε.Ε.». Αυτό, σημειώνει, αφορά τόσο τις εξελίξεις στο εσωτερικό της χώρας, «ειδικά σχετικά με τις βασικές ελευθερίες», αλλά και την εξωτερική της πολιτική. Αυτό φάνηκε ιδιαίτερα το 2020, γράφει ο κ. Μπορέλ, αναφερόμενος στη Λιβύη, τη Συρία, το Ιράκ και το Ναγκόρνο-Καραμπάχ, αλλά και την Ανατολική Αφρική, το Σαχέλ και τα Δυτικά Βαλκάνια. «Δυστυχώς, σε πολλές από αυτές τις περιπτώσεις, η διεθνής ατζέντα της Τουρκίας δεν ευθυγραμμίζεται με αυτήν της Ε.Ε. και οι μέθοδοί της δεν είναι αυτοί της Ε.Ε.», σημειώνει.

Όλα τα παραπάνω θέτουν «θεμελιώδη ερωτήματα» για τις στόχους της Άγκυρας, τα οποία «νομιμοποιείται να θέσει η Ε.Ε.» καθώς η Τουρκία είναι χώρα υποψήφια προς ένταξη στο μπλοκ. «Παρότι πραγματικά καλωσορίζω δηλώσεις Τούρκων αξιωματούχων, ακόμα και στο υψηλότερο επίπεδο, με τις οποίες διακηρύσσουν το στρατηγικό συμφέρον της Τουρκίας να προσχωρήσει στην Ε.Ε., είναι σημαντικό αυτές οι δηλώσεις να συνοδεύονται από πράξεις που επιβεβαιώνουν τις προθέσεις αυτές», γράφει ο ύπατος εκπρόσωπος.

Στην εκτενή ανάρτηση γίνεται επίσης αναφορά στο τουρκολιβυκό μνημόνιο του Νοεμβρίου του 2019. Όπως σημειώνει ο κ. Μπορέλ, το μνημόνιο οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών μεταξύ της Άγκυρας και της κυβέρνησης Σάρατζ «προκάλεσε σοβαρές ανησυχίες και πυροδότησε μία σθεναρή αντίδραση από την Ε.Ε.» Υπενθυμίζεται επίσης ότι «περιείχε διατάξεις περί στρατιωτικής στήριξης που αντιτίθενται στο εμπάργκο όπλων του ΟΗΕ στη Λιβύη».

Ο ύπατος εκπρόσωπος γράφει ακόμα για το ρόλο της Τουρκίας στην κρίση του Έβρου τον περασμένο Μάρτιο («οι ανώτατες αρχές» της Τουρκίας, σημειώνει, ενθάρρυναν τη μαζική απόπειρα μεταναστών και προσφύγουν να εισέλθουν παράνομα στην Ελλάδα), για την «αποφασιστική» ελληνική αντίδραση και την «πλήρη πολιτική αλληλεγγύη» της Ε.Ε. προς την Αθήνα. Για τις έρευνες και γεωτρήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ και σε νερά που η Ελλάδα διεκδικεί ως μέρος της υφαλοκρηπίδας της, σημειώνει ότι «δημιούργησαν μία πολύ αρνητική ατμόσφαιρα και απέτρεψαν την ανάπτυξη μίας θετικής ατζέντας».

Αφήνει, τέλος, αιχμές κατά του Μεβλούτ Τσαβούσογλου για την επιθετική δημόσια ρητορική του κατά κρατών-μελών της Ε.Ε. στην κοινή συνέντευξη Τύπου των δύο ανδρών στην Άγκυρα τον Ιούλιο. Ο ίδιος, όπως αναφέρει, προτίμησε να απαντήσει με τη γλώσσα της διπλωματίας, αν και «ο τόνος και οι διατυπώσεις του Τούρκου οικοδεσπότη μου προκάλεσαν ερωτήματα για το αν αυτό θα ήταν αρκετό».

Πηγή άρθρου: www.kathimerini.gr